تبلیغات
شرکت باغبان - درخت انار و تاریخچه آن
 
شرکت باغبان
 
 
پنجشنبه 1 اردیبهشت 1390 :: نویسنده : علی اصغر رضایی فر
درخت : 

انار درخت کوچکی است که ارتفاع آن حداكثر تا 6 متر میرسد و در مناطق نیمه گرمسیری میروید. گلهای انار درشت به رنگ قرمز اناری ولی بی بو میباشد. میوه آن کروی با اندازه های مختلف دارای پوستی قرمز رنگ و یا زرد رنگ میباشد. رویهمرفته در حدود بیست نوع مختلف انار كه شامل واریته های بسیار متنوعی میباشد در دنیا موجود است. انار از گیاهان بومی ایران بشمار می آید، و امروزه به صورت وحشی در كلیه سواحل دریای شمال و نقاط استپی معتدل نظیر جنگلهای غرب در لرستان، كردستان، بختیاری و فارس میروید. ایرانیان از حدود سه هزار سال پیش با كشت انار آشنائی داشتند و با كشت مداوم آن در نقاط مختلف و مساعد آنرا به صورت اهلی درآورده و با سلكسیونهای متعدد موفق به كشت ارقام پر محصول و مرغوب تجاری در كلیه مناطق از جمله در نواحی حاشیه كویر مركزی ایران شدند. به گونه ای كه هم اكنون شهرهای مستقر در این مناطق از عمده ترین مراكز استقرار باغات انار میباشند. 

به جز در مناطقی با زمستان سرد و طولانی، این درخت قابلیت سازگاری با آب و هوای مختلف كه دارای بهاری آفتابی و تابستانی گرم باشند، را دارا میباشد. این درخت نسبت به سرما شدیدا حساس بوده و در دمای كمتر از 12- درجه سانتیگراد كه بیش از دو روز استمرار یابد قسمت هوائی آن از بین رفته و در شرایط دمائی سردتر حتی ریشه درخت نیز آسیب دیده و از بین خواهد رفت. از اینرو میباید قبل از احداث باغ انار نسبت به ارزیابی آب و هوائی منطقه اقدام نموده و از وضعیت دوره های سرمای زمستانه اطلاع حاصل كرد. بطور كلی میباید از احداث باغ انار در مناطقی كه برودت هوایی كمتر از 10- درجه سانتیگراد را به صورت طولانی در تناوب زمانی 30 ساله تجربه كرده اند اجتناب نمود. گرما و تابش شدید نیز موجب آفتاب سوختگی تنه و میوه درخت میشود از اینرو در مناطقی با آفتاب فراوان و تابستانی معتدل درختان انار شاداب تر و محصول آن مطلوبتر میباشد. جهت جلوگیری از آفتاب سوحتگی میوه انار باغات موجود از گذشته با تراكم زیاد كشت گردیده تا میوه درخت در سایه انداز شاخ و برگها از گزند آفتاب سوزان در امان باشد.

این درخت رشد سریعی داشته و پاجوشها و تنه جوشهای فراوانی تولید میكند. شاخه های این درخت دارای خارهای فراوان و تیز میباشد. به تجربه دیده شده درختان با خار فراوان محصول نازلتری تولید میكنند. به دلیل پاجوش فراوان در جوانی هرس این درخت و حذف پاجوشها باید از سال سوم به طور مستمر انجام گیرد. تا اسكلت اصلی درخت حفظ شود. درختان انار عمدتا به صورت چند تنه تربیت میشوند. بگونه ای كه همه جوانه ها و شاخه های جوان و پاجوشهای برآمده روی سه شاخه اصلی تنه درخت را بعد از سال چهارم به طور مرتب تا ارتفاع 1 متری حذف مینمایند. با افزایش سن، تنه اصلی دیگر پاجوش تولید نخواهد كرد.بر روی شاخه های انار پس از یك سالگی تا سال چهارم میخچه های تولید كننده میوه رشد میكنند، طول این میخچه ها متغیر و از یك تا 20 سانتیمتر دیده شده است. در تربیت و هرس درختان انار هم اكنون سعی در جلوگیری بر افزایش ارتفاع درختان و تربیت آنها تا ارتفاع حداكثر 3 متر به جهت سهولت در برداشت محصول و افزایش سایه انداز درخت به منظور جلوگیری از آفتاب سوختگی میوه آن میباشد. از اینرو رعایت تراكم كاشت (حداكثر 800 درخت در هكتار) از الزامات باغداری نوین میباشد. جهت حفظ ارتفاع درخت سربرداری سالیانه پس از سال ششم الزامی است.

رده بندی علمی: نام قدیمی انار یا نار در زبان یونانی نخستین بنام (Malus Puniacus) به معنای سیب كارتاژیا (Apple of cartage) آمده است و از این رو نام علمی آن از پونیكوس = كارتاژ و از كلمه گراتاتوم گرفته شده است. نام عربی آن رمّان و در انگلیسی به آن Pomegranate میگویند و رده بندی علمی آن بقرار ذیل است:

   • گونه : ( granatum ) .......... جنس : ( Punica )
   • راسته : ( Myrtales ) ........ خانواده : ( Punicaceae )
   • رده : ( Angiospermae ) ..... زیررده : ( Dicoty ledoneae)

مشخصات گیاه شناسی درخت انار

ریشه : ریشه درخت انار بسته به نوع خاك، اندازه گودال درختكاری، قابلیت نفوذ و ریشه دوانی تا 1.5 متر بطور عمقی یا عمودی را دارا بوده و همچنین تا شعاع 2.5 متر به طور افقی امكان گسترش دارد. در شرائط معمول ریشه های این درخت در شعاع حدود 1 متر و عمق 0.7 متری از تراكم بسیار بالایی برخوردار میباشد. به طور كلی مقدار پراكندگی ریشه های انار به موازات سطح زمین از گسترش بیشتری برخوردار است . در احداث باغ انار توجه به كیفیت توسعه ریشه درختان انار اهمیت تعیین كننده دارد. این موضوع در بخش هرس ریشه و كوددهی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

شاخه : شاخه های انار باریك و معمولاً ناهموارند یعنی با توجه به ارقام گوناگون، دارای خارهائی با تعداد و طول مختلف میباشند. مثلا گونه شیرین شهسوار بدون خار و انار ترش سبز از پر خارترین واریته های انارند. شاخه ها به هنگام جوانی دارای مقطعی چهارگوش (مانند نعناع) و در رشد كامل دارای مقطعی دایره ای هستند كه بر حسب واریته خارهایی با طول متقاوت دارند. پوست ساقه تقریباً خاكستری است. درختچه انار تولید شاخه های نامنظم میكند. میوه ها در انتهای شاخه ها ی میوه دهنده كه آن را میخچه یا اسپور (Spur) میگویند میرویند. اسپورها در واقع شاخه های كوچكی هستند كه روی آن جوانه های میوه دهنده یا برگ تشكیل میشود. میخچه های میوه دهنده در روی شاخه ها 2 تا 3 ساله به وجود میایند. طول آنها بر حسب سن به یك تا 20 سانتیمتر میرسد. هر میخچه میوه دهنده در طول عمر خود 3 تا 4 مرتبه میوه میدهد.این میخجه ها بر عكس میخچه های درخت سیب دارای رشد مستقیم میباشند. اسپورهای مفید و میوه دهنده قالباً در اطراف شاخه ها تشكیل میشوند.

برگ : برگ انارهای وحشی نیزه ای كشیده، صاف و براق، كوچك و به ابعاد 3 تا 6 در 1 تا 3 سانتیمتر است. رگبرگ میانی آن سفید و مشخص میباشد،برگهای انار اهلی كامل و فاقد گشوارك یا بن برگ میباشد. برگهای جوان و چند روزه انار حنائی و عنابی رنگند و برگهای كامل آن سبز خوشرنگ و صاف هستند كه آثاری از رنگ حنائی نیز در آن جلب نظز میكند. برگهای انار متقابل و گاهی منفرد و یا فراهم اند و تا حدودی شباهت به برگ بید دارند. از نشانه های بارز ضعف عمومی درخت روشن بودن رنگ برگهای انار در اواسط بهار و ابتدای دوره رشد میباشد. آبیاری بیش از اندازه نیز در تغییر رنگ برگ این درخت موثر است. استفاده صحیح از كودهای آلی و دفن عمیق آن و تنظیم آبیاری و حفظ غلظت بهینه محلول خاك اثر كاملا آشكاری بر رنگ و طراوت برگها دارد. تاثیر كودهای شیمیایی بر تغییر رنگ برگهای درختان انار موقتی میباشد.

گل : گلهای انار بی بو و به رنگهای آتشین یا قرمز مایل به نارنجی دیده میشوند در برخی گونه های زینتی به رنگ سفید و در برخی نیز به رنگ زرد میباشند. درخت انار 3 نوبت گلدهی دارد گل اول انار از اواسط فروردین پدیدار شده و بمرور تا اواسط اردیبهشت افزایش میابد این گلها به تعداد فراوان و بیشتر از نوع علفی بوده و حدود 25 درصد از كل گلها به میوه تبدیل و بقیه از درخت ریزش میكنند، همراه گلهای علفی درصدی از گلهای مثمر نیز ریزش میكنند، میوه حاصل از گلهای اول بزرگ و بازار پسند میباشند. گل دوم انار به تعداد محدود در اواخر بهار رویش و میوه حاصل از آن كوچك تا متوسط میباشد. گلهای سوم در اواسط تابستان به میزان محدود میروید كه میوه حاصل از آن ریز و ناقص بوده و قابلیت تجاری ندارد. گلهای انار درشت و به قطر 3 سانتی متر و طول 3.5 تا 7.5 سانتی متر و به عرض 3.8 تا 5 سانتیمتر دیده شده است. گلهای كامل به شكل زنگ یا استوانه ای هستند كه دارای اعضاء نر و ماده میباشند. گلهایی انار بسته به نوع واریته دارای 4-8 كاسبرگ و به همین تعداد گلبرگ میباشد، كاسه گل در امتداد نهنج قرار دارد كه لوله ای گوشتی و ضخیم است، گلبرگها بعد از گرده افشانی میریزند. در حالیكه كاسبرگها تا انتها بصورت كنگره های نوك تیز روی تاج میوه انار باقی میمانند. تعداد پرچمهای گل انار نیز بسته به نوع واریته متفاوت و از حدود 218 تا 402 شمارش شده است. بساكها در انتهای میله پرچم واقع و در میان پرچمها مادگی با یك خامه منفرد و كلالهء گسترده قرار دارد.سابقاً تصور میشد گلهای انار فاقد شهد هستند لیكن در مطالعات بعدی بطلان این مطلب ثابت شد. مثلا در واریته واندرفول (CV. Wonderful) واقع در منطقه Tucson آریزونای امریكا مقدار شهد به اضافه 27% مواد محلول بدست آوردند. (تصویر گل مثمر انار كه گلبرگهای آن كامل شده این گل در صورت عدم ریزش از روی درخت به میوه تبدیل خواهد شد)


 

گلهای انار بر دو نوعند : دسته اول گلهای بارآور یا ثمری (fruitful) كه بزرگتر بوده و دارای خامه و پرچم بلند هستند كه در آن بساكها و كلاله ها تقریباً هم قد هستند. این گلها كشیده و قطرشان در محل اتصال بیشتر از قطرشان در گردن گل میباشد. دسته دوم گلهای نازا و یا علفی (barren) هستند كه اندازه آنها كوچكتر با خامه و پرچم كوتاه بوده و در آنها كلاله ها كوتاه تر و در زیر بساكها قرار دارند. این گلها كه قطرشان در محل اتصال كمتر از قطرشان در گردن است بعداً ریزش میكنند. گاهی گلهای حد فاصل یا حد وسط (intermediate) به وجود میایند كه ممكن است دارای خامه هایی به بلندی گلهای خامه بلند یا به كوتاهی گلهای خامه كوتاه باشند. (تصویر برش گل مثمر در راست و گل حد واسط و گل علفی در چپ)

گلهایی كه دارای خامه بلند هستند، گاهی تلقیح میشوند و تولید میوه هم میكنند ولی بندرت این چنین میوه هایی میرسند كه در این حالت اكثراً بد شكل و معیوب خواهند بود. گلها با خامه كوتاه هرگز تلقیح نشده و بزودی میریزند. گلبرگهای این قبیل گلها به رنگ تیره سرخرنگ بوده و دانه های گرده آن ناقص است. معمولاً گلهای خامه بلند بر روی شاخه های مسنتر رشد میكنند. در حالیكه گلهای خامه كوتاه بر روی شاخه های جوانتر ظاهر میشوند . (تصویر گلبرگها و پرچمهای گل انار)


كاسبرگ : كاسبرگهای گل انار به تعداد 4 تا 8 عدد و ضخیم میباشند كه پس از تلقیح و تشكیل میوه روی آن باقی میمانند و با میوه به رشد خود ادامه میدهند.

گلبرگ : گلبرگهای گل انار به تعداد 4 تا 8 عدد، به رنگ قرمز و به شكل نیزه و در میان لوبهای كاسه گل (در قسمت داخلی نهنج گلدانی شكل فرو رفته)‌ جای دارند.

پرچم : پرچمهای گل انار متعدد و قائم تا قدری خمیده و در نوك به رنگ قرمز میباشند و دارای بساكهای زردرنگ هستند. پرچمها در قسمت داخلی یك نهنج گلدانی شكل فرو رفته، قرار دارند. (تصویر پرچمها كلاله و بساكهای گل انار)

خامه و مادگی : خامه یا مادگی گل انار قرمز مایل به زرد و طول آن معمولاً 1.54 سانتیمتر است . كلاله آن تقریباً كروی و سبز مایل به زرد است.


 

تخمدان : تخمدان انار ناشكوفا و دارای 8 تا 9 برچه است كه ابتدا روی یك سطح قرار گرفته ولی بعداً روی دو سطح فوقانی و تحتانی قرار میگیرند. در سطح تحتانی سه خانه وجود دارد كه طرز قرار گرفتن تخمكها در آن محوری است و در سطح فوقانی 5 خانه با تخمكهای كناری وجود دارد در درون تخمدان دانه های بسیار زیادی وجود دارد. هر یك از دانه ها لایه گوشتی آبدار كه همان قسمت خوراكی میوه را تشكیل میدهد قرار گرفته اند، این دانه های گوشتی به صورت دسته جمعی در داخل پوست یا كیسه نازكی بسته بندی شده اند.

نهنج : نهنج به شكل فنجان عمیقی است كه ته آن 8 برچه كه در دو ردیف واقع شده اند مشاهده میگردد. 3 تا در طبقه تحتانی كه نمایشگر 3 برچه حلقه خارجی است و 5 تا در طبقه تحتانی كه نمایشگر 3 برچه خارجی است و 5 تای دیگر در قسمت فوقانی قرار دارند .

گل آذین : آذین : روی شاخه های بارده انار ممكن است از یك تا چندین گل بر روی یك شاخه بوجود آید كه یكی از آنها انتهائی و بقیه جانبی و منفرد میباشند. (تصویر دو نوع گل غیر مثمر و مثمر بروی میخچه میوه دهنده)

میوه : محصول نهائی درخت انار میوه ای است درشت و كروی با پوستی به رنگهای زرد روشن تا قرمز تیره، كه در بالا دارای تاج یا گردن میوه در اندازه كوتاه تا بلند میباشد این درخت واریته های بسیار فراوانی دارد تاكنون بیش از هفتصد رقم انار در ایران شناسایی شده و ارقام متنوع دیگری در دنیا وجود دارد.

شكل نهایی میوه این درخت تحت تاثیر واریته های آن تغییر كرده و از این رو علاوه بر رنگ پوست میوه، مزه و شكل دانه و درصد آب حبه های انار همچنین دوام و مقاومت آن به امراض و حوادث، متاثر از واریته آن میباشد. وزن میوه های تجاری انار از 200 گرم تا حدود 750 گرم میباشد. هر چه میوه درشتر و قرمزتر باشد بازار پسندی آن بیشتر است. ما بین پوست بیرونی و حبه های آبدار انار لایه گوشتی نرمی بنام پیه و برنگ عمدتا زرد روشن وجود.

در یك انار متوسط نزدیك به 800 حبه وجود دارد، داخل حبه ها مایع اصلی میوه انار با طعم ترش، شیرین و یا ملس قرار دارد در مركز حبه انار، هسته سختی وجود دارد كه دارای روغن گران قیمتی است، این روغن حاوی اسید منحصربفردی با خواص درمانی ضد سرطان میباشد. این محصول بسته به نوع واریته آن از اواسط تابستان تا انتهای پائیز آماده برداشت و عرضه به بازار میباشد. از عمده ترین ارقام انار میتوان به ملس ساوه، شیرین شهوار یزد، دانه سیاه اصفهان، رباب فارس و ... اشاره كرد.




تاریخچه و روایات : 

اكثر محققین نوشته اند انار بومی ایران بوده و بتدریج در مناطق آسیای مركزی تا هیمالیا، خاورمیانه، آسیای صغیر و حوزه مدیترانه گسترش یافته است. پراكندگی وسیع انارهای وحشی در سواحل دریای خزر و همچنین جنگلهای جلگه ای و نفاط استپی مانند جنگلهای غرب در لرستان، كردستان، چهارمحال بختیاری، فارس، بلوچستان و در دامنه های جنوبی البرز، در دره های شرق و غرب منجیل و دره لوشان تائیدی بر این مطلب میباشد.

آنچه مسلم است كشت انار و بهره برداری از آن از زمان باستان متداول بوده است مثلا در كتب مذهبی آمده است (به نقل از دایرﺓالمعارف بریتانیكا) كه در آئین زرتشت نیز كشت و كار درخت انار در منازل امر نیكو محسوب میگشته و همچنین در كتیبه های تخت جمشید میتوان كنده كاریهای بزرگ انار را مشاهده كرد و این خود نشانه شناخت ایرانیان از انار و كشت و كار آن است . چنانچه گفته شده است ایران اولین زادگاه انار و پس از آن در نواحی آسیای مركزی و به شمال افریقا و یونان راه یافته است. در كتب روم مربوط به سه قرن پیش از میلاد مسیح نیز از انار و درخت آن نام برده شده است.

تئوفراستوس پدر گیاهشناسی 300 سال قبل از میلاد مسیح(ع) بر درخت انار شرح نگاشته.

بر حسب آنچه در انجیل آمده است حضرت سلیمان باغی از انار داشته است. همچنین وقتی بنی اسرائیل در بیابان برهوت سرگردان بوده اند، به خاطر از دست دادن آسایش خود در مصر غصه میخوردند و آرزوی انارهای خنك میكردند.

انار در افسانه های باستان نزد بعضی از اقوام به جهت دانه های فراوانش بعنوان سمبل عامیانه ثروت و تولید شناخته می شده است از اینرو در بعضی از نواحی تركیه هنوز هم تازه عروسان یك انار رسیده را در مراسم ازدواج به زمین میكوبند تا بدانند چند دانه به بیرون پرتاب میشود و آنرا نشانه تعداد فرزندان خود میدانند.

همچنین انار در یونان باستان سمبل عشق و تولید شمرده میشده، بنابر افسانه ها این درخت از خون اوژستیس به وجود آمده، در بعضی نواحی آسیای باستان، گاهی بعنوان خدای جوان در حال مرگ بنام ریمون نامیده میشده چنانچه اعراب نیز بدان رمان میگویند.

گل انار برای كارتاژیها (فینیقیه ایها) جنبه تقدس داشته و با این انگیزه از انار باغهایی را احداث نمودند.

هومر شاعر یونانی در قرن هفتم قبل از میلاد از درخت انار در كتاب ادیسه نام برده است و از آن درختی بعنوان درختی كه در باغهای فریسه و فریجیه پرورش داده میشده یاد كرده است.

یونانیان قدیم بر این عقیده اند كه آفردیت الهه عشق این گیاه را در یونان كاشته و وجود آن سبب گشایش و فراوانی میگردد.

انار در آیات و روایات: جهان آفرینش سرشار از نشانه ها و آیات الهی است كه هر عقل سلیم و هر دیده عبرت بینی را به شگفتی وا داشته و هر زبان حق گویی را به تحسین عظمت آفرینش وا میدارد. نشانه هائی كه در عین سادگی ظاهری خود جهانی با شكوه با نظمی پیچیده هستند و انار نیز یكی از این نشانه هاست
به راستی جزید بی مثال كدام نیرویی توان خلق چنین دانه هائی زیبا را دارد؟
و كدام دست هنرمندی توانایی چیدن این دانه ها را با اینچنین نظم پیچیده ای در كنار هم دارد؟
و كدام نقاش چیره دستی میتواند چنین رنگ بدیعی خلق كند؟
در قرآن كریم در سوره انعام آیات شریف 99 و 141 اشاراتی به این میوه بهشتی شده و همچنین در آیه 68 سوره الرحمن آورده شده :
فیها فكهه و نحل و رمان   »»» در آن دو باغ میوه بسیار خرما و انار است
در روایتی از قول حضرت امام صادق(ع) آورده كه رسول اكرم (ص) فرمودند:
در هر انار دانه ای از بهشت است پس هر چه میتوانید انار بخورید.
ائمه اطهار نیز در فرمایشات خود از انار به نیكی یاد كرده و از خواص آن سخن گفته اند. از امیرالمومنین علی (ع) روایت شده است كه فرمودند: انار را با پیه اش بخورید كه معده را دباغی میكند و همچنین فرمودند: كودكان خود را انار بخورانید كه زودتر زبانشان باز میشود. ایشان در جایی دیگر به یاران خود فرمودند: انار بوی بد دهان را برطرف میكند و نفس را خوشبو میسازد.
از امام باقر(ع) روایت شده كه فرمودند میوه صدوبیست نوع است كه رأس همه آنها انار است.
در روایت دیگر آمده است كه امام صادق (ع) هر شب جمعه انار میخوردند و نیز فرموده اند: به كودكان خود انار بخورانید زیرا آنها را زودتر به جوانی میرساند. یكی از یاران امام صادق (ع) نقل میكند كه حضرت فرمودند: میخوش(ترش و شیرن) آن در معده سازگارتر است.
امام موسی كاظم(ع) میفرمایند: دود ساقه انار، حشرات را از بین میبرد.
از امام رضا(ع) همچنین نقل شده است كه خوردن انار شیرین، مرد را توانا و نیكو میسازد.
امام صادق(ع) نیز میفرمایند: هر كسی در حال گرسنگی(ناشتا) انار بخورد، تا چهل روز قلب او را روشن میسازد.

انار از دیر باز مورد نظر شعرا و سخنوران بزرگ پارسی نیز بوده است و در اشعار مختلف از انار یاد شده است.
سعدی شیرین سخن آورده كه: فهم حیران شود از حقه یاقوت انار





نوع مطلب : محصولات باغی، 
برچسب ها : انار، درخت انار، نار، کشاورزی نوین، شرکت عارف، بیولوژی انار،
لینک های مرتبط :


دوشنبه 14 اسفند 1391 12:39 ب.ظ
سلام پسر کجایی چرا بروز رسانی نمیکنی
جمعه 23 اردیبهشت 1390 03:23 ب.ظ
چرا کسی نظر نمی زاره تبلیغ کم بوده می خوای به بچه محلام بگم نظر بده
چهارشنبه 21 اردیبهشت 1390 07:08 ب.ظ
چرا نظرم رو حذف کردید بی جنبها می خوایید حال تون بگیرم
علی اصغر رضایی فرشما که جنبه دارید به بزرگی خودتان عفو کنید ولی به نظر نمیاد که بتونی حال ما رو بگیری
شوخی جالبی بود.
چهارشنبه 21 اردیبهشت 1390 10:37 ق.ظ
ساقییا امشب صدایت با صدایم ساز نیست یا که من بسیار مستم یا که سازت ساز نیست سال روز تولد اختر تابناک عیشو نوش و عشق وحال حضرت زکریای رازی بر همه الکل دوستان 40% به بالا مبارک باد
چهارشنبه 21 اردیبهشت 1390 09:33 ق.ظ
وبلاگ خیلی جدی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره ما


به امید پیشرفت روز افزون کشاورزی کشور عزیزمان ایران

مدیر وبلاگ : علی اصغر رضایی فر
نظرسنجی
مطالب این وبلاگ را در چه سطحی میبینید؟








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :